De grote bruid, Klaus Hack

'Bruid' is de benaming voor een vrouw op de dag dat zij in het huwelijk treedt. Een veelvoorkomend gebruik is, dat de bruid op haar trouwdag een speciale trouwjurk draagt tijdens de bruiloft. Dit heeft de kunstenaar duidelijk geïnspireerd. We zien een witte sculptuur van populierenhout, die sterk aan een mens doet denken, maar tegelijk zo sterk afwijkt van de mens dat het meer een bouwwerk lijkt.

De sculptuur is zonder twijfel sacraal. Door het materiaal, hout dat ruw gekapt is, doet het beeld primitief aan, alsof het om een sjamaanachtige figuur gaat van een natuurvolk. Dit wordt nog versterkt door de gestileerde beperking van de vorm zonder details, door de niet-menselijke verhoudingen tussen het hoofd en de jurk en door de tot kruisjes teruggebrachte armen. Op het hoofd draagt de vrouw een kap die doet denken aan ouderwetse klederdrachten. En bij dit alles staat zij stil op vier pootjes, onvrouwelijk verstijfd.

De tooi op het hoofd en de fragiele manier waarop het bovenlijfje van de torenachtige jurk op de schouders hangt, is het meest vrouwelijke aan het beeld. Het gesloten lijfje en de blokvormige combinatie van kop en tooi vormen de bekroning van een toren, die ongetwijfeld de toren van Babel in herinnering brengt, zoals die is geschilderd door Pieter Breugel de Oude. Iedereen kent dat schilderij door zijn verdiepinghoge rijen rechthoekige en poortvormige openingen, die vanaf de gaanderijen toegang geven naar binnen. De spreekwoordelijke spraakverwarring van die toren zit ook in deze sculptuur die geen non, en geen sjamaan en geen vrouw is, maar iets met al die eigenschappen tegelijk.

Natuurlijk krijgt deze sacrale sculptuur christelijke bijbetekenissen, zodra wij haar plaatsen in een voormalig nonnenklooster. Er zijn vrouwelijke mystici geweest, begijnen en nonnen, die zichzelf persoonlijk beschouwden als de bruid van Christus. Ook hier is een spraakverwarring mogelijk met een tekst uit de Bijbel (Openbaring 19:6,7) waarin gesproken wordt over 'de bruiloft van het Lam', waarmee volgens sommigen Israël wordt aangewezen als Zijn bruid. Bruid zijn kan een verlangen uitdrukken naar een liefdesrelatie, - zoals tussen een non en 'haar' kerk - het kan ook een bevestiging zijn van een ouderwetse maatschappelijke verhouding, waarbij de vrouw pas iemand werd door 'de vrouw te zijn van' haar man en geheel afhankelijk van hem was.

De grote bruid van Klaus Hack lijkt deze discussie te overstijgen. Met haar twee en een halve meter hoogte is deze bruid groter dan wij allemaal en haar bruidsjurk als een openstaand gebouw verschaft toegang aan ieder die haar liefheeft.

over Klaus Hack